Woning erven in België 2025: wat je moet weten
Het erven van een woning is voor veel Belgen een ingrijpende gebeurtenis. Naast het emotionele aspect komen er belangrijke financiële en administratieve verplichtingen bij kijken. De erfbelasting op onroerend goed kan fors oplopen, maar er bestaan ook waardevolle vrijstellingen en slimme planningsstrategieën. In dit artikel ontdek je alles over woning erven in België 2025: de actuele tarieven per gewest, vrijstellingen voor de gezinswoning, en praktische tips om erfbelasting te besparen.
Erfbelasting op een woning: hoe werkt het?
Wanneer je een woning erft, moet je erfbelasting betalen op de waarde van het geërfde vastgoed. De hoogte van deze belasting hangt af van drie factoren: de waarde van de woning, je verwantschap met de overledene, en het gewest waar de overledene woonde.
In België is erfbelasting een regionale bevoegdheid. Vlaanderen, Wallonië en Brussel hanteren elk hun eigen tarieven en vrijstellingen. Het gewest dat bevoegd is, wordt bepaald door de fiscale woonplaats van de overledene gedurende de laatste vijf levensjaren. Woonde de overledene in meerdere gewesten, dan telt het gewest waar hij of zij het langst verbleef.
Tarieven erfbelasting per gewest in 2025
De tarieven voor woning erven in België 2025 verschillen aanzienlijk tussen de drie gewesten. Hieronder een overzicht van de huidige tarieven voor erfgenamen in rechte lijn (kinderen, kleinkinderen, ouders) en partners.
Vlaanderen – tarieven rechte lijn en partners:
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| € 0 – € 50.000 | 3% |
| € 50.001 – € 250.000 | 9% |
| Meer dan € 250.000 | 27% |
In Vlaanderen worden roerende en onroerende goederen afzonderlijk belast. Dit betekent dat je voor het huis apart erfbelasting betaalt en voor spaargeld of beleggingen apart. Dit kan voordelig uitpakken omdat je minder snel in hogere schijven belandt.
Brussel en Wallonië – tarieven rechte lijn en partners:
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| € 0 – € 50.000 | 3% |
| € 50.001 – € 100.000 | 8% |
| € 100.001 – € 175.000 | 9% |
| € 175.001 – € 250.000 | 18% |
| € 250.001 – € 500.000 | 24% |
| Meer dan € 500.000 | 30% |
In Brussel en Wallonië worden roerende en onroerende goederen samengeteld. Dit kan ertoe leiden dat je sneller in een hogere belastingschijf terechtkomt.
Vrijstelling gezinswoning voor de langstlevende partner
Een van de belangrijkste vrijstellingen bij woning erven in België 2025 is de vrijstelling voor de gezinswoning. In alle drie de gewesten kan de langstlevende partner de gezinswoning erven zonder hierop erfbelasting te betalen.
Voorwaarden in Vlaanderen:
De vrijstelling geldt voor gehuwden, wettelijk samenwonenden en feitelijk samenwonenden. Voor feitelijk samenwonenden is vereist dat ze minstens drie jaar samenwoonden vóór het overlijden en dat er geen verwantschap in rechte lijn bestaat (kinderen of ouders komen niet in aanmerking). De vrijstelling moet expliciet worden aangevraagd in de aangifte van nalatenschap onder de rubriek ‘Gunstregelingen’.
Voorwaarden in Brussel:
De vrijstelling geldt voor gehuwden en wettelijk samenwonenden. Feitelijk samenwonenden komen sinds 2024 ook in aanmerking, mits ze minstens één jaar samenwoonden. Bepaalde verwantschapsrelaties (broers, zussen, neven, nichten) zijn echter uitgesloten.
Voorwaarden in Wallonië:
De vrijstelling geldt voor gehuwden en wettelijk samenwonenden. Een belangrijke bijkomende voorwaarde is dat de overledene de woning gedurende de laatste vijf levensjaren moet hebben bewoond.
Wat als je de erfbelasting niet kan betalen?
Een woning erven klinkt mooi, maar wat als je onvoldoende liquide middelen hebt om de erfbelasting te betalen? Dit is een veelvoorkomend probleem, vooral wanneer de woning het belangrijkste vermogensbestanddeel van de overledene was.
In Vlaanderen, Brussel en Wallonië kun je uitstel van betaling aanvragen bij de belastingdienst. Dit moet goed gemotiveerd worden, bijvoorbeeld door aan te tonen dat je geen spaargeld hebt en de woning eerst moet verkopen. Let wel: uitstel is niet gratis. De fiscus rekent rente aan voor de verlate betaling.
Een andere optie is om de woning te verkopen om de erfbelasting te betalen. Dit kan emotioneel zwaar zijn, maar soms is het de enige realistische oplossing. Werk samen met een makelaar die ervaring heeft met erfeniswoningen. Via makelaars vergelijken vind je lokale experts die je hierbij kunnen begeleiden.
Komende wijzigingen: lagere erfbelasting vanaf 2026-2028
De Vlaamse en Waalse regeringen hebben belangrijke hervormingen aangekondigd die de erfbelasting aanzienlijk zullen verlagen.
Vlaanderen – vanaf 2026 (gefaseerd tot 2029):
De Vlaamse regering plant een grondige hervorming van de erfbelasting. Kinderen zullen op de eerste €50.000 aan roerende én onroerende goederen geen erfbelasting meer betalen. De schijven worden aangepast: 3% op €50.000-€150.000, 9% op €150.000-€250.000, en 27% daarboven. Partners krijgen een verhoogde vrijstelling van €150.000 op roerende goederen. Ook broers en zussen profiteren van lagere tarieven.
Wallonië – vanaf 2028:
Wallonië halveert de successietarieven. Het maximale tarief voor erfgenamen in rechte lijn daalt van 30% naar 15%. Voor andere erfgenamen (broers, zussen, neven, nichten) daalt het maximumtarief van 70% naar 35%. Tegelijk worden de schenkingsrechten voor vastgoed gehalveerd.
Schenken of erven: wat is voordeliger?
Een veelgestelde vraag is of het voordeliger is om vastgoed te schenken tijdens je leven of te laten erven na overlijden. Het antwoord hangt af van je persoonlijke situatie, maar in veel gevallen is schenken fiscaal voordeliger.
Voordelen van schenken:
De schenkbelasting op vastgoed is doorgaans lager dan de erfbelasting. In alle drie de gewesten gelden voor schenkingen in rechte lijn tarieven van 3% tot 27%, afhankelijk van de waarde. Bovendien kun je de schenking spreiden over meerdere jaren om in lagere tariefschijven te blijven.
Een populaire techniek is schenken met voorbehoud van vruchtgebruik. Je schenkt de blote eigendom van de woning aan je kinderen, maar behoudt het recht om er te blijven wonen of de huurinkomsten te ontvangen. Bij je overlijden dooft het vruchtgebruik uit en worden je kinderen automatisch volle eigenaar, zonder extra erfbelasting.
Nadelen van schenken:
Een schenking is onherroepelijk. Je kunt niet meer terugkomen op je beslissing. Daarnaast kunnen er gevolgen zijn voor fiscale voordelen van je kinderen, zoals de woonbonus als ze een eigen lening hebben lopen.
Stappenplan: wat te doen als je een woning erft?
Heb je net gehoord dat je een woning erft? Volg dan dit stappenplan om alles correct af te handelen.
Stap 1: Controleer of er een testament bestaat
Neem contact op met de notaris om te controleren of de overledene een testament heeft opgesteld. Dit bepaalt wie de erfgenamen zijn en in welke verhoudingen.
Stap 2: Beslis over aanvaarding of verwerping
Je hebt drie maanden de tijd om te beslissen of je de erfenis aanvaardt, beneficiair aanvaardt (je bent dan beschermd tegen schulden die hoger zijn dan de erfenis), of verwerpt. Laat je goed informeren door een notaris.
Stap 3: Laat de woning schatten
Voor de aangifte van nalatenschap moet je de waarde van de woning opgeven. Vraag een gratis schatting aan voor een realistische waardering.
Stap 4: Dien de aangifte van nalatenschap in
In Vlaanderen moet je binnen vier maanden na het overlijden een aangifte van nalatenschap indienen bij de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL). Dit kan elektronisch via ERFonline of per post. In Brussel en Wallonië gelden dezelfde termijnen.
Stap 5: Betaal de erfbelasting
Na ontvangst van het aanslagbiljet heb je twee maanden de tijd om de erfbelasting te betalen. Zorg dat je tijdig betaalt om boetes te vermijden.
Stap 6: Beslis over de woning
Wil je de woning zelf bewonen, verhuren of verkopen? Als je verkoopt, werk dan samen met een ervaren makelaar. Via makelaars vergelijken vind je de juiste professional voor een vlotte verkoop.
Tips om erfbelasting te besparen
Wil je de erfbelasting op een woning zo laag mogelijk houden? Hier zijn bewezen strategieën:
Plan vooruit met schenkingen: Schenk vastgoed tijdens je leven, eventueel met voorbehoud van vruchtgebruik. De schenkbelasting is lager dan de erfbelasting en je behoudt controle over je woonsituatie.
Spreid schenkingen over meerdere jaren: In Vlaanderen en Wallonië worden schenkingen van dezelfde schenker aan dezelfde begiftigde binnen drie jaar samengeteld. Door te wachten tussen schenkingen, blijf je in lagere tariefschijven.
Benut de vrijstelling voor de gezinswoning: Zorg dat je voldoet aan alle voorwaarden voor de vrijstelling en vraag deze expliciet aan in de aangifte.
Overweeg een generatie-overslag: Schenk of laat een deel van je vermogen rechtstreeks na aan je kleinkinderen. Zo vermijd je dubbele belasting (eerst bij je kinderen, dan bij je kleinkinderen).
Vraag professioneel advies: Elke situatie is uniek. Een notaris of vermogensplanner kan je helpen om de meest voordelige strategie te bepalen.
Woning erven in België 2025: samengevat
Het erven van een woning brengt zowel emotionele als financiële uitdagingen met zich mee. De erfbelasting kan fors oplopen, maar met de juiste kennis en planning kun je aanzienlijk besparen. De vrijstelling voor de gezinswoning beschermt langstlevende partners, en de komende hervormingen in Vlaanderen en Wallonië zullen de tarieven verder verlagen.
Of je nu erfgenaam bent of je eigen nalatenschap wilt plannen: informeer je goed en schakel tijdig professionele hulp in. Voor een correcte waardering van de geërfde woning kun je terecht bij lokale makelaars. Vergelijk makelaars of vraag direct een gratis schatting aan.
Plan slim, bespaar erfbelasting, en zorg voor een zorgeloze overdracht van vastgoed aan de volgende generatie.
0 reacties